مقالات

زاویه آتش تریستور چیست؟

منظور از زاویه آتش تریستور چیست؟

به نوعی کلید یک جهته که در آن جریان همیشه از آند به سمت کاتد برقرار می‌شود تریستور گفته می‌شود. اگر در یک مدار نیاز به جریان دوطرفه باشد باید دو تریستور به صورت برعکس با هم موازی شوند. این قطعه که یک نیمه‌رسانای قدرت است از چهار لایه‌  P-N-P-Nتشکیل می‌شود. در این قطعه ۳ پایانه آند، کاتد و گیت وجود دارد. از این سه پایانه آند و کاتد به مدار قدرت متصل شده و گیت جریان کمتری دارد. تریستورها با دو حالت روشن و خاموش استفاده می‌شوند. آند وکاتد در تریستور در واقع دو سر کلید هستند. گیت در تریستور نقش شستی کلید را دارد و با زدن آن می‌توان جریان الکتریکی را قطع و وصل کرد.

کاربردهای تریستور

تریستور کاربردهای زیادی در صنایع مختلف و در مدارهای گوناگون دارد. از کاربردهای این قطعه می‌توان به کنترل سرعت موتورها اشاره کرد. از دیگر کاربردهای آن می‌توان به تنظیم نور ال ای دی و کاهش مصرف انرژی اشاره کرد. این قطعه به عنوان یک داکت فراگیر در مدار عمل می‌کند و برای مدارهایی که از به راه‌اندازی لحظه برق وجود دارد مورد استفاده قرار می‌گیرند. اگر در یک مدار نیاز به تغییر ولتاژ وجود داشته باشد نیز می‌توان از این قطعه استفاده کرد.

برای سوئیچ کردن سیگنال‌های بزرگ می‌توان از این قطعه نیمه هادی استفاده کرد تا جریان برق را کنترل کرده و بتواند سیگنال‌های بزرگ را به درستی سوئیچ کند. با توجه به اینکه ولتاژ و جریان تریستور به صورت پله‌ای و ناپیوسته قابل تنظیم است باید با توجه به نوع آنها در مدار‌های مختلف مورد استفاده قرار گیرند. این قطعه در الکترونیک صنعتی بسیار زیاد کاربرد داشته و به دلیل مقاومت بالای خود می‌تواند جریان‌های بسیار زیاد را تحمل کند.

نحوه روشن شدن تریستور

برای روشن شدن تریستور در یک مدار ابتدا باید قدرت الکتریکی قطع شده و تمام قدرت جریان از مدار حذف شود. تریستورها را می‌توان به صورت دستی روشن کرد. در هنگام استفاده از تریستور باید به این نکته توجه داشته باشید که جریان مدار بیشتر از جریان نامی تریستور نباشد. با توجه به تنوع بالایی که در تولید تریستور وجود دارد امروزه می‌توان در مدارهای مختلف یک نوع مناسب را مورد استفاده قرار داد. پس از روشن شدن تریستور جریان از یک سو به سوی دیگر هدایت می‌شود و به راحتی توسط تریستور کنترل خواهد شد.

منظور از زاویه آتش تریستور چیست؟

در هنگام استفاده از تریستور محور افقی بیان‌گر فازِ موج است و برحسب درجه از صفر تا ۳۶۰ تقسیم‌بندی می‌شود. در صورتی که شرط مثبت‌بودن آند نسبت به کاتد در تریستور و مدار برقرار باشد، پالس اعمالی به گیت در لحظه به شکل موج تبدیل می‌شود که این لحظه یک زاویه‌ای معین دارد. این زاویه، زاویه آتش نام دارد.

زمانی که زاویه آتش به شکل مناسبی انتخاب شود می‌توان مقدار مؤثر ولتاژ خروجی را تغییر داد. زاویه آتش در مدارهای کنترل دور موتورهای جریان مستقیم، یکسوکننده‌های کنترل ‌شده و راه‌اندازهای نرم اهمیت دارد. با توجه به اهمیت بسیار بالای تریستور در مدارهای مختلف امروزه این قطعه در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرد و اگر زاویه آتش آن به درستی تنظیم شود، می‌تواند شرایط خوبی در مدارهای کنترل به وجود آورد.

انواع تریستور

تریستور توسط مجموعه‌های مختلف و با تنوع بالا تولید می‌شود. از انواع تریستور می‌توان به تریستور استاد و دیسکی اشاره کرد. این دو نوع تریستور تفاوت زیادی با یکدیگر دارند. سرعت تریستور استاد در قطع و وصل شدن بسیار پایین‌تر از نوع دیسکی است. از تریستورهای استاد بیشتر به عنوان یکسو کننده کنترل شده در مدار استفاده می‌شود. از سنسورهای دیسکی بیشتر در اینورتر استفاده می‌شود. هرچه تریستور با کیفیت بالاتری تولید شود می‌تواند عملکرد بهتری در مدارهای مختلف از خود نشان دهد.