ترایاک و تریستور چه تفاوتی دارند؟
ترایاک چیست؟
ترایاک از جمله قطعات پرکاربرد نیمه هادی در صنعت الکتریک به شمار میرود. این قطعه از ۳ پایه تشکیل شده است و به عنوان یک دستگاه سه ترمیناله شناخته میشود. ترایاک یا تریود برای جریان متناوب، قابلیت سوئیچ کردن چندین جریان متناوب را دارد. این قطعه در واقع از دو تریستور تشکیل شده است که در یک محفظه واحد قرار گرفتهاند. آنها به شکل ضد موازی به هم وصل شدهاند و فقط یک اتصال کنترل یا دروازه دارند. قابلیت کنترل میزان قدرتی که مصرف کننده دریافت میکند ویژگی دیگر این قطعه است. به این نوع کنترل، کنترل فاز نیز گفته میشود. ترایاک از جمله دستگاههایی است که عموما برای کاربردهای توان کم و با ولتاژ پایین استفاده میشود. از کاربردهای مهم این قطعه میتوان به موارد زیر اشاره کرد. شما میتوانید در صورت وجود هر گونه سوال در مورد خرید تریستور آمپر بالا با متخصصان فروشگاه اسپیار در ارتباط باشید.
- کنترل رعد و برق
- کنترل برق متناوب
- کنترل فاز و تغییر ولتاژ AC
- استفاده در موتورهای الکتریکی
- کنترل شدت نور
- کنترل موتورهای کوچک
- کنترل انواع فن
در ادامه شما می توانید درباره تریاک چیست؟ بیشتر بدانید.
آشنایی با تریستور
نام انگلیسی این دستگاه SCR و کوتاه شده عبارت یکسو کننده کنترل شده سیلیکونی است. این قطعه از سه قطب کاتد، آند و الکترود کنترلی و چهار لایه ایجاد شده است. از ویژگیهای این دستگاه، جهت معکوس و رو به جلو است که آن را همانند یک دیود معمولی میکند. تریستور ساختاری نیمه هادی دارد و میتواند در وضعیتهایی با ولتاژ بالا به خوبی عمل کند. برخی از مواردی که در تولید خود به تریستورها احتیاج دارند شامل مدارهای کنترل از راه دور، چراغهای القایی، مدارهای درب اتوماتیک و محصولات لوازم برقی و سایر لوازم خانگی میشود.
تریستورها دارای کاربردهای مهمی هستند که از نمونههای آن میتوان به کنترل مدارهای پر قدرت اشاره کرد. این کاربرد در حقیقت از جمله اصلیترین کاربردهای تریستور محسوب میشود. تریستورها در سیستمهای کنترل قدرت همچون سرعت موتور و سیستمهای روشنایی به طور گسترده استفاده میشوند. از تریستور همچنین میتوان به عنوان منابع تغذیه در مدارهای دیجیتالی نیز استفاده کرد. تریستور همچنین کنترل کننده سرعت موتور AC و DCنیز بوده و به عنوان یکسو ساز در مدارهای یکسو کننده جهت تبدیل جریان AC به DC عمل میکنند. همچنین تریستور قابلیت کنترل مناسب در انتقال جریانهای مستقیم با ولتاژ بالا و شارژ باتری مناسب را نیز فراهم میکند. شما می توانید درباره تریستور چیست؟ بیشتر بدانید.
تفاوت ترایاک و تریستور چیست؟
در طراحیهای جدید دستگاهها و مدارهای الکترونیکی، از ترایاکها و تریستورها استفاده بیشتری میشود. این قطعات برای تحمل شرایط متفاوت انعطافپذیر هستند هرچند به دلیل ویژگیهای مربوط به ساختار و کاربرد تفاوتهای آشکاری در آنها وجود دارد. با این وجود جنبه مشترک آنها، قابلیت کار در مقادیر مجازی از افزایش جریان بار است. ترایاک و تریستور علاوه بر ویژگیهای مشترکی که میتوانند داشته باشند تفاوتهای بسیاری نیز با یکدیگر دارند. این دو قطعه در ویژگیها، کاربرد و ساختار بسیار متفاوت هستند. در ادامه به توضیح هر یک بیشتر خواهیم پرداخت.
۱-تفاوت در ویژگیها
از سری تفاوت های این دو دستگاه در ویژگیهایی که دارند میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- جهت هدایت جریان: تریستورها توانایی هدایت جریان فقط از یک جهت واحد و از آند به کاتد را دارند، در حالی که ترایاکها کاملا دو جهته هستند.
- جریان فعال شدن: فعال شدن تریستورها توسط حرکت یک پالس جریان مثبت از گیت به کاتد است. اما برای ترایاکها فعال شدن میتواند از طریق سیگنال دروازه منفی یا مثبت رخ دهد.
- نحوه خاموش شدن: خاموش شدن یک تریستور میتواند با روشهای مختلفی مانند کاهش میزان جریان آند به کاتد، صفر شدن یا منفی شدن آن رخ دهد. در حالی که روش خاموش شدن یک ترایاک رسیدن شدت جریان به نقطه صفر است. خاموش شدن ترایاکها کُندتر و اهستهتر از تریستورها است.
- میزان تحمل الکتریسیته: تریستورها به علت طراحی خود توانایی تحمل سطح بسیار بالایی از جریان الکتریسیته را دارند. آنها برای سوئیچینگ جریانهایی بیشتر از ۱۰۰۰۰ آمپر ایده آل هستند. اما ترایاکها فقط میتوانند جریانهای یک تا سه رقمی را تحمل کنند و در صورت افزایش فشار آسیب شدیدی میبینند.
۲- تفاوت در کاربرد
کاربرد اصلی تریستور در موقعیتهایی است که احتیاج به کنترل یکطرفه برق وجود دارد که از نمونههای آن میتوان به تنظیم توان درون مدارهای یکسو کننده، کاهش روشنایی، مدیریت گرمایش و موتور اشاره کرد. در مقابل ترایاکها برای کنترل دوطرفه برق ایده آل هستند. آنها به عنوان بخشی ضروری در دستگاههای کنترل سرعت فن یا موتور و کنترل فاز به کار میروند. هرچند ویژگیهایی مانند سرعت سوئیچینگ سریع، کنترلپذیری و رسانایی دوطرفه در هر دو قطعه وجود دارند.
۳- تفاوت در ساختار
تریستور دارای سه الکترود گیت، آند و کاتد است و چهار لایه نیمههادی دارد. در مقابل، ترایاک از اتصال دو تریستور به هم تولید میشود و یک اتصال گیت بین آنها موجود است.